Amasra maden patlamasında hayatını kaybedenler

Olay hakkında

Amasra maden patlaması, 14 Ekim 2022 akşamı Bartın'ın Amasra ilçesinde Türkiye Taşkömürü Kurumuna (TTK) ait Amasra Müessesesinin yeraltı kömür ocağında meydana gelen grizu patlamasıdır. Patlamada 41 maden işçisi olay yerinde hayatını kaybetti; ağır yaralanan iki işçi de sonradan hastanede öldü ve can kaybı 43'e ulaştı. Facia, Soma'dan sonra Türkiye'nin son yıllardaki en ağır maden kazalarından biri olarak kayıtlara geçti.

Ne oldu?

Patlama 14 Ekim 2022 Cuma günü 16.00-24.00 vardiyası sırasında, saat 18.15 sularında yaşandı. TTK ilk açıklamasında patlamanın -300 kotunda olduğunu bildirdi. AFAD'ın patlamayı trafo kaynaklı gösteren ilk paylaşımı kısa süre sonra kaldırıldı ve nedenin henüz belirlenmediği açıklandı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez ise ilk değerlendirmelerin grizu patlamasına işaret ettiğini söyledi. TBMM araştırma komisyonunun raporu patlamanın saat 18.09'da gerçekleştiğini ve ilk patlamanın -320 kotundaki kalın damar hazırlık yolunda olduğunu, ardından kömür tozu patlamalarının geldiğini yazdı.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'ya göre patlama anında vardiyada 110 işçi vardı ve bunların 49'u riskli bölgedeydi. İşçilerin bir bölümü kendi imkânlarıyla çıktı, bir bölümü TTK'nın tahlisiye ekipleri ve diğer arama kurtarma ekipleri tarafından çıkarıldı; toplam 58 madenci kurtuldu. Ocağın bir kesiminde çıkan yangına rağmen çalışmalar gece boyunca sürdü. Son işçiye 15 Ekim'de ulaşıldı; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan aynı gün olay yerinde can kaybının 41 olduğunu açıkladı.

Kayıplar

Olay yerinde 41 işçi hayatını kaybetti. Yaralananlardan Taner Şen 4 Kasım 2022'de, Ayhan Akgül ise 173 günlük tedavinin ardından 5 Nisan 2023'te İstanbul'daki Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde öldü. Bartın Valisi Nurtaç Arslan facianın 2026'daki yıl dönümünde kayıp sayısını 43 olarak andı; Amasra Belediyesi de 43 ismi yayımladı.

TBMM komisyonunun Nisan 2023'te Genel Kurula sunulan raporu, Ayhan Akgül'ün ölümünden önce hazırlandığı için 42 ölü ve 10 yaralıdan söz ediyor. Bazı kaynaklar ve Vikipedi de 42 rakamını kullanıyor. Yaralı sayısı ilk resmî açıklamalarda 11, dava haberlerinde 9 ya da 10 olarak geçiyor. Hayatını kaybedenlerin çoğu Bartın'ın köylerinden genç işçilerdi; aralarında 2019'daki toplu işçi alımıyla işe başlamış çok sayıda kişi vardı.

Soruşturma ve dava süreci

Bartın Cumhuriyet Başsavcılığı olay gecesi soruşturma başlattı. 19 Ekim 2022'de TBMM'de tüm partilerin ortak önergesiyle bir araştırma komisyonu kuruldu. Komisyonun raporu, tali havalandırmanın yetersiz kaldığını ve ocaktaki metanın gerekli önlemlerle yönetilemediğini tespit etti. Muhalefet partilerinin üyeleri raporu eksik bularak ayrı şerh yazdı. 31 Ekim 2022'de aralarında müessese müdürünün de bulunduğu 24 kişi gözaltına alındı.

TTK Amasra Müessesesi yöneticileri ve çalışanlarından oluşan 23 sanığın yargılandığı dava Nisan 2023'te Bartın 1. Ağır Ceza Mahkemesinde başladı. Mahkeme 24 Mart 2025'te 20 sanığı 'bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma' suçundan 3 yıl 1 ay 15 gün ile 17 yıl arasında hapis cezalarına çarptırdı, 3 sanığı beraat ettirdi. En yüksek ceza 17 yılla müessese müdürü Cihat Özdemir'e verildi. Madenci ailelerinin avukatları ve savcılık sanıkların olası kastla yargılanmasını istemişti.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi Mart 2026'da istinaf başvurularını büyük ölçüde reddetti. Daire, bazı hükümleri düzelterek cezaları onadı ve dört üst düzey yöneticinin tutukluluğunun devamına karar verdi. Haberlere göre dosyada Yargıtay yolu açık ve ailelerin avukatlarının itirazları bu aşamada sürüyor. Eski TTK genel müdürünün de aralarında bulunduğu 10 üst düzey kamu görevlisi ise ayrı bir davada görevle ilgili suçlamalarla yargılanıyor. Ailelerin bu davaya katılma talebi reddedildi. Ekim 2026 itibarıyla iki dava da devam ediyor.

Anma

Facia her yıl 14 Ekim'de anılıyor. TTK Amasra Müessesesindeki servis kuyusunun önünde resmî bir tören yapılıyor. Burada hayatını kaybedenlerin isimlerinin bulunduğu madenci anıtının önüne bırakılan 43 baretin yanına karanfil konuyor. Amasra Belediyesi de Madenci Anıtı'nda çelenk ve meşale törenleri düzenliyor. Aileler ve emek örgütleri yıl dönümlerinde adalet talebini dile getiren açıklamalar yapıyor; madenciler ayrıca köylerindeki mezarları başında anılıyor.