28 Haziran 2016 Atatürk Havalimanı saldırısında hayatını kaybedenler

Olay hakkında

Atatürk Havalimanı saldırısı, 28 Haziran 2016 akşamı İstanbul Atatürk Havalimanı dış hatlar terminaline otomatik silahlar ve bombalı yeleklerle donanmış üç kişinin düzenlediği saldırıdır. Mahkeme kararına göre saldırıda üç fail dışında 45 kişi hayatını kaybetti, 163 kişi yaralandı. Hayatını kaybedenlerin yaklaşık yarısı yabancı uyrukluydu.

Ne oldu?

28 Haziran 2016 akşamı, Ramazan ayının son haftasında, saldırganlar dış hatlar terminalinin giriş noktalarında güvenlik görevlilerine ve yolculara ateş açtı. Ardından üçü de üzerlerindeki patlayıcıları terminalin geliş ve gidiş katlarında ve çevresinde patlattı. Görgü tanıklarının ve basının aktarımına göre saldırganlardan birine ateş ederek ilerlemesini durdurmaya çalışan Gümrük Muhafaza memuru Umut Sakaroğlu da hayatını kaybetti.

Havalimanı saldırının ardından birkaç saat uçuşlara kapatıldı, gece yarısından sonra yeniden açıldı. Hükümet 29 Haziran'ı ulusal yas günü ilan etti ve Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı. Örgüt saldırıyı resmen üstlenmedi; yetkililer ilk günlerden itibaren saldırının DEAŞ (IŞİD) tarafından düzenlendiğini açıkladı. Emniyetin tespitine göre saldırganlar Rusya ve Orta Asya kökenliydi; ikisinin adı Rakim Bulgarov ve Vadim Osmanov olarak açıklandı. Türk basını ve bir ABD'li kongre üyesi, saldırıyı Çeçen kökenli Ahmet Çatayev'in yönettiğini ileri sürdü; Çatayev Kasım 2017'de Gürcistan'da düzenlenen bir operasyonda öldürüldü.

Kayıplar

İstanbul Valiliği 29 Haziran 2016 öğlen saatlerinde 41 kişinin hayatını kaybettiğini, bunlardan 37'sinin kimliğinin belirlendiğini ve 10'unun yabancı, 3'ünün çifte vatandaş olduğunu duyurdu. Yaralılardan bazılarının hastanede ölmesiyle sayı arttı: üniversite öğrencisi Merve Yiğit 29 Haziran'da, Yasin Öcal 30 Haziran'da hayatını kaybetti. İçişleri Bakanı 30 Haziran'da TBMM'de 43 ölümden 19'unun yabancı olduğunu açıkladı. 2 Temmuz'da dört yaşındaki Ürdün vatandaşı bir çocuğun hastanede ölmesiyle sayı 45'e ulaştı. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi de 2018 kararında 45 kişinin öldürülmesi üzerinden hüküm kurdu.

Hayatını kaybedenler arasında havalimanı yer hizmetleri çalışanları, taksi şoförleri, bir gümrük muhafaza memuru, öğretmen, otel çalışanları ve yolcularla birlikte Suudi Arabistan, Irak, Filistin, Ürdün, Tunus, İran, Ukrayna, Özbekistan ve Çin vatandaşları vardı. Aralarında çocuklar da bulunuyordu. Bazı kaynaklar saldırganlarla birlikte 48 ya da 46 ölümden söz eder; yaralı sayısı ise kaynağa göre 163 ile 239 arasında değişir.

Soruşturma ve dava süreci

Saldırının ardından İstanbul'da çok sayıda adrese operasyon yapıldı; 3 Temmuz 2016'da 13 şüpheli tutuklandı. Hazırlanan iddianame kapsamında 46 sanık İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandı; dava 13 Kasım 2017'de Silivri'de başladı. Mahkeme 16 Kasım 2018'de altı sanığı anayasal düzeni ihlal ve 45 kişiyi tasarlayarak öldürme suçlarından 46'şar kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 142 kişiyi öldürmeye teşebbüs ile mala zarar verme suçlarından ayrıca 2.604'er yıl hapis cezasına çarptırdı. Dokuz sanığa örgüt üyeliği, örgüte yardım ya da resmî belgede sahtecilikten 2 yıl 6 ay ile 12 yıl arasında cezalar verildi, 26 sanık beraat etti ve firari dört sanığın dosyası ayrıldı. Karar, saldırının DEAŞ mensuplarınca gerçekleştirildiğini esas aldı.

Basına yansıyan bilgilere göre karar istinaf aşamasından geçti. Yargıtay 3. Ceza Dairesi ise 12 Aralık 2024'te mahkûmiyetleri bozdu. Daire, ağırlaştırılmış müebbet alan beş sanık bakımından saldırının hazırlık ve icrasına katıldıklarını gösteren yeterli delil olmadığını belirtti ve altı tutuklu sanığın tahliyesine karar verdi. Saldırganlara İstanbul'da kalacak yer sağladığı belirlenen Cezayir vatandaşı sanık hakkında ise anayasal düzeni ihlalden verilen cezayı onadı, öldürme suçlarından verilen cezaları saldırıya yardım olarak değerlendirilmek üzere bozdu ve tutukluluğunu sürdürdü. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı 30 Aralık 2025'te bu sanığın tutuklu olduğunu açıkladı. Bozma sonrası yargılama süreci devam ediyor.

Anma

Saldırıdan üç gün sonra, 1 Temmuz 2016'da dış hatlar geliş terminali önünde düzenlenen törene aralarında Avrupa Birliği temsilcilerinin de bulunduğu 22 ülkenin başkonsolosları katıldı ve saldırı noktasına karanfil bırakıldı. Havalimanı çalışanları da hayatını kaybeden arkadaşları için ayrı bir anma yaptı. Saldırı her yıl 28 Haziran'da anılır. Atatürk Havalimanı 2019'da tarifeli yolcu uçuşlarına kapatıldı.