Olay
Çanakkale Savaşı şehitleri ve 18 Mart Çanakkale Zaferi
1915–1916 yıllarında Çanakkale Boğazı ve Gelibolu Yarımadası'nda yapılan deniz ve kara muharebeleri. Genelkurmay kayıtlarına göre 57 binden fazla Osmanlı askeri şehit düştü.
- Tarih
- 19 Şubat 1915 – 9 Ocak 1916
- Yer
- Çanakkale Boğazı ve Gelibolu Yarımadası
- Kayıp
- 57.263 şehit (Genelkurmay kayıtları)
- Anma günü
- 18 Mart · 111. yıl
Hayatını kaybedenler (2)
Bu listede, hakkında ayrı sayfa hazırlanan isimler yer alır.
Olay hakkında
Çanakkale Savaşı, Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve Fransa'nın Çanakkale Boğazı'nı geçerek İstanbul'a ulaşma girişimine karşı Osmanlı ordusunun verdiği savunmadır. Deniz harekâtı 19 Şubat 1915'te boğaz girişindeki tabyaların bombardımanıyla başladı; kara muharebeleri ise itilaf kuvvetlerinin 9 Ocak 1916'da yarımadadan tamamen çekilmesiyle sona erdi.
18 Mart 1915: Deniz zaferi
Müttefik donanması 18 Mart 1915'te boğazı zorlamak için en büyük saldırısını yaptı. Nusret mayın gemisinin birkaç gün önce Erenköy açıklarına döktüğü mayınlar ve kıyı bataryalarının ateşiyle Fransız Bouvet ile İngiliz Irresistible ve Ocean zırhlıları battı, başka gemiler de ağır hasar gördü. Donanma geri çekildi ve boğazın denizden geçilemeyeceği anlaşıldı. Bu gün bugün 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi olarak anılır.
Kara muharebeleri
İtilaf kuvvetleri 25 Nisan 1915'te Gelibolu Yarımadası'nda Arıburnu ve Seddülbahir'e çıkarma yaptı. Arıburnu'nda Yarbay Mustafa Kemal komutasındaki 19. Tümen'in, özellikle 57. Piyade Alayı'nın direnişi ilerleyişi durdurdu. Seddülbahir'de Yahya Çavuş ve takımı çıkarma birliklerini saatlerce kıyıda tuttu. Ağustos 1915'teki Anafartalar ve Conkbayırı muharebelerinin ardından cephe kilitlendi; itilaf kuvvetleri Aralık 1915'te çekilmeye başladı ve 9 Ocak 1916'da yarımadayı tamamen boşalttı.
Kayıplar
Genelkurmay'ın birinci el belgelere dayanan resmî yayınına göre Çanakkale'de karada ve denizde şehit düşen Osmanlı subay ve askerlerinin sayısı 57.263'tür. Yaralı, kayıp, esir ve hastalıktan ölenlerle birlikte toplam Osmanlı zayiatı 210–218 bin civarındadır. Sıkça dile getirilen "250 bin şehit" rakamı ise toplam zayiatı şehit sayısıyla karıştırmaktadır. Avustralya ve Yeni Zelanda da bu cephede verdikleri kayıpları her yıl 25 Nisan'da (ANZAC Günü) anar.
Anma
Gelibolu Yarımadası bugün Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı olarak korunmaktadır. Şehitlikler, anıtlar ve 57. Alay Şehitliği her yıl, özellikle 18 Mart ve 25 Nisan'da binlerce ziyaretçiyi ağırlar.
Merak edilenler
Çanakkale Savaşı ne zaman oldu?
Deniz harekâtı 19 Şubat 1915'te başladı; en büyük deniz saldırısı 18 Mart 1915'te püskürtüldü. Kara muharebeleri 25 Nisan 1915'teki çıkarmayla başladı ve itilaf kuvvetlerinin 9 Ocak 1916'da yarımadadan çekilmesiyle sona erdi.
Çanakkale Savaşı'nda kaç şehit verildi?
Genelkurmay kayıtlarına göre karada ve denizde 57.263 Osmanlı subay ve askeri şehit düştü. Yaralı, kayıp, esir ve hastalıktan ölenlerle toplam zayiat 210–218 bin civarındadır.
18 Mart neden anılıyor?
18 Mart 1915'te müttefik donanmasının boğazı geçme girişimi ağır kayıplarla püskürtüldü. Bu gün Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi olarak anılır.
57. Alay neden önemli?
57. Piyade Alayı, 25 Nisan 1915'te Arıburnu'nda Mustafa Kemal'in emriyle karşı taarruza geçerek çıkarma birliklerinin ilerleyişini durdurdu ve bu sırada ağır kayıp verdi.
Hayatını kaybedenlerin anısına