Olay
23 Ekim 2011 Van (Erciş) depreminde hayatını kaybedenler
23 Ekim 2011'de Van'ın Tabanlı köyü merkezli 7,2 büyüklüğündeki deprem ve 9 Kasım 2011'deki Edremit depremi. AFAD verilerine göre iki depremde toplam 644 kişi hayatını kaybetti.
- Tarih
- 23 Ekim 2011 – 9 Kasım 2011
- Yer
- Van; Tuşba (Tabanlı köyü) merkezli, en ağır hasar Erciş ve Van merkezde; 9 Kasım'da Edremit merkezli ikinci deprem
- Kayıp
- 644 ölü: 23 Ekim'de 604, 9 Kasım'da 40 (AFAD, 21 Kasım 2011 verisi; ODTÜ raporu)
- Anma günü
- 23 Ekim · 15. yıl
Hayatını kaybedenler (3)
Bu listede, hakkında ayrı sayfa hazırlanan isimler yer alır.
Olay hakkında
23 Ekim 2011'de saat 13.41'de merkez üssü Van'ın Tuşba ilçesine bağlı Tabanlı köyü olan 7,2 büyüklüğündeki deprem, başta Van merkez ve Erciş olmak üzere geniş bir bölgede ağır yıkıma yol açtı. 9 Kasım 2011 akşamı Edremit merkezli 5,6 büyüklüğündeki ikinci deprem, hasarlı binaları yıkarak yeni can kayıplarına neden oldu. AFAD verilerine göre iki depremde toplam 644 kişi hayatını kaybetti.
Ne oldu?
Deprem 23 Ekim Pazar günü öğleden sonra yaklaşık 25 saniye sürdü. Büyüklüğü kurumlara göre farklı açıklandı: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yayımladığı incelemede AFAD'ın 7,0, Kandilli Rasathanesi'nin 7,1, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun (USGS) 7,3 değeri verdiği, sonraki çalışmalarda moment büyüklüğünün 7,2 olarak kabul edildiği belirtiliyor. Deprem bindirme türünde bir fay kırılmasıyla oluştu ve Muş, Bitlis, Ağrı, Diyarbakır gibi çevre illerle İran sınır bölgesinde de hissedildi.
En ağır hasar, Van'ın kuzeyindeki Erciş ilçesinde ve Van kent merkezinde görüldü. Elektrik ve telefon hatları kesildi, Van–Erciş karayolunda çökmeler oldu. Aynı gece saat 23.45 civarında meydana gelen büyük artçı sarsıntı bazı binaları daha yıktı ve arama kurtarma çalışmalarını bir süre durdurdu. Bölgeye Türk Silahlı Kuvvetleri, jandarma, AFAD ve AKUT ekipleri gönderildi; ilk yabancı yardım Azerbaycan'dan geldi, hükümet 25 Ekim'de 30'dan fazla ülkeden çadır ve prefabrik konut yardımı istedi.
Kentte yaralar sarılmaya çalışılırken 9 Kasım 2011'de yerel saatle 21.23'te Edremit merkezli 5,6 büyüklüğünde ikinci bir deprem oldu. Bakanlığın incelemesi bu depremi ana şoktan farklı özellikler gösteren, doğrultu atımlı ayrı bir deprem olarak tanımlıyor; kamuoyunda ise çoğu zaman artçı deprem diye anıldı. Bu sarsıntıda Van merkezde aralarında iki otelin de bulunduğu 25 bina yıkıldı. Yardım çalışanlarının ve gazetecilerin kaldığı Bayram Otel'in çökmesiyle 24 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında Doğan Haber Ajansı muhabirleri Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz ile Japon yardım kuruluşu AAR Japan çalışanı Atsushi Miyazaki de vardı.
Kayıplar
AFAD'ın 21 Kasım 2011 tarihli açıklamasına dayanan ODTÜ raporuna göre 23 Ekim depreminde 604, 9 Kasım depreminde 40 kişi olmak üzere toplam 644 kişi hayatını kaybetti; enkazdan 252 kişi sağ olarak çıkarıldı. AFAD'ın Kasım 2011 başındaki açıklamalarında ilk depremde 4.152 kişinin yaralandığı ve 2.262 binanın yıkıldığı bildirildi. Bazı haber kaynakları yaralı sayısını yaklaşık 3.000 olarak veriyor.
Ekim sonunda yapılan bölgesel dökümde ölenlerin 169'unun Erciş'te, 95'inin Van merkezde olduğu görülüyor. Depremde çok sayıda öğretmen ve sağlık çalışanı da hayatını kaybetti; Bitlis'te de üç kişinin öldüğü bildirildi.
Sonrası
Depremzedeler önce çadırlarda, ardından Kızılay ve valilik tarafından kurulan konteyner kentlerde barındırıldı; okullar ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi uzun süre ara verdikten sonra yeniden açıldı. Deprem, yapı stokunun denetimi tartışmasını yeniden gündeme getirdi. 31 Mayıs 2012'de Resmî Gazete'de yayımlanan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, kamuoyunda kentsel dönüşüm ya da afet yasası olarak anıldı ve bu süreçle ilişkilendirildi.
Bayram Otel'in çökmesiyle ilgili olarak otel sahibi Tevfik Bayram, bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olmakla yargılandı. Van 2. Ağır Ceza Mahkemesi 2013'te 11 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası verdi; Yargıtay 12. Ceza Dairesi cezayı az bularak bozdu. Mahkeme 2015'te 15 yıl 6 ay 20 gün hapis cezası verdi; Yargıtay bu kez bilinçli taksir koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle kararı ikinci kez bozdu. Yerel mahkeme 2016'da önceki kararında direndi ve dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gönderildi. Ölenlerin yakınları ve meslek örgütleri, binaya ilk depremden sonra yeterli hasar tespiti yapılmadığını öne sürerek kamu görevlilerinin de yargılanmasını istedi.
Anma
Deprem her yıl 23 Ekim'de Van'da ve Erciş'te anılıyor. Erciş'te törenler, depremde hayatını kaybedenlerin defnedildiği Beyazıt Mahallesi'ndeki Seyit Muhammed Mezarlığı'nda yapılıyor. 9 Kasım'da Bayram Otel'de ölen gazeteciler meslektaşları tarafından mezarları başında ve Van'da anılıyor; Basın Konseyi iki muhabir adına özel ödül verdi. Atsushi Miyazaki'nin adı Van'da ve Türkiye'nin farklı yerlerinde sokak, park, okul ve sağlık birimlerine verildi.
Merak edilenler
2011 Van depremi ne zaman oldu ve kaç büyüklüğündeydi?
Van depremi 23 Ekim 2011 Pazar günü saat 13.41'de meydana geldi. Merkez üssü Tuşba ilçesine bağlı Tabanlı köyüydü ve moment büyüklüğü 7,2 olarak kabul edildi. En ağır hasar Erciş ilçesinde ve Van kent merkezinde görüldü.
Van depremlerinde kaç kişi hayatını kaybetti?
AFAD verilerine göre 23 Ekim 2011 depreminde 604, 9 Kasım 2011 Edremit depreminde 40 kişi olmak üzere toplam 644 kişi hayatını kaybetti. Enkazdan 252 kişi sağ olarak kurtarıldı.
9 Kasım 2011 Edremit depreminde ne oldu?
9 Kasım 2011 akşamı Edremit merkezli 5,6 büyüklüğündeki depremde Van merkezde aralarında iki otelin de bulunduğu 25 bina yıkıldı. Yardım çalışanlarının ve gazetecilerin kaldığı Bayram Otel'in çökmesiyle 24 kişi hayatını kaybetti.
Bayram Otel'de hangi tanınmış kişiler hayatını kaybetti?
Bayram Otel'in çökmesiyle hayatını kaybedenler arasında Doğan Haber Ajansı muhabirleri Cem Emir ve Sebahattin Yılmaz ile Japon yardım kuruluşu AAR Japan çalışanı Atsushi Miyazaki vardı.
Bayram Otel davasında ne karar verildi?
Otel sahibi Tevfik Bayram'a yerel mahkeme önce 11 yıl 1 ay 10 gün, yeniden yargılamada 15 yıl 6 ay 20 gün hapis cezası verdi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi kararı iki kez bozdu; yerel mahkemenin 2016'da direnmesi üzerine dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gönderildi.
Van depremi nerede ve ne zaman anılıyor?
Deprem her yıl 23 Ekim'de Van'da ve Erciş'te anılıyor. Erciş'teki törenler depremde ölenlerin defnedildiği Seyit Muhammed Mezarlığı'nda yapılıyor. Bayram Otel'de ölen gazeteciler ve Atsushi Miyazaki ise 9 Kasım civarında ayrıca anılıyor.
Hayatını kaybedenlerin anısına